Kazakistanda üniversite yılları, gezgin olmadan önceki ben

2018 yılında üniversite okumak için Kazakistana gittim. Okul Ahmet Yesevi Üniversitesi, bölüm tarih. Üniversite toplam beş yıl sürdü, bunun bir yılını değişim programıyla Kırgızistanda geçirdim.

Kentauda hazırlık ve yasak ev

Hazırlığı Kentau şehrinde okuduk. Kentau, Türkistana yaklaşık 35 km uzaklıkta küçük bir şehir. Hazırlık okurken eve çıkmak yasaktı, yurtta kalmak zorundaydık. Biz bir ay sonra eve çıktık.

Türkistan ve okul

Türkistan denince çoğu kişinin aklına Hoca Ahmet Yesevi Türbesi gelir, şehrin simgesi orası. Benim okulum da adını Ahmet Yeseviden alıyor.

Okulumu seviyordum, arkadaşlarımı seviyordum, mutsuz değildim. Ama şehir sıkıcıydı. Yeni yerler görmek isteyen biri için yapacak şey bir süre sonra bitiyordu.

Korona döneminde Kazakistanda kalmak

Sonra koronavirüs çıktı. Ben Türkiyeye dönmedim, iki arkadaşımla Kazakistanda kaldım. O dönem Türkistanda ve çevresinde takıldık.

Ben de yapabilirim ama

O yıllarda YouTubeda gezi videoları izliyordum. İzledikçe içimden ben de yapabilirim diyordum. Ama yola çıkacak cesaretim yoktu.

Kazakistana gidecekler için bilmen gerekenler

Vize

Türk vatandaşları Kazakistana vizesiz girebiliyor. Bir girişte en fazla 30 gün, 180 gün içinde toplam 90 gün kalabiliyorsun. Kurallar değişebiliyor, gitmeden konsolosluktan kontrol et.

Elektronik seyahat izni, QazETA

• Kazakistan vizesiz giren yabancılar için QazETA adında bir elektronik seyahat izni getirdi. Türk vatandaşları da buna dahil.
• Yola çıkmadan en geç 72 saat önce internetten başvuruyorsun. İzin 180 gün geçerli.
• 1 Temmuz 2027den itibaren zorunlu oluyor, izni olmayan sınırdan geri çevrilebilir. O tarihe kadar sınırda sadece bilgilendiriyorlar ama şimdiden almanı tavsiye ederim.
• Resmi başvuru şu an ücretsiz. Sadece resmi site qazeta.kz ya da QazETA uygulaması üzerinden başvur. Uygulamayı App Store ve Google Play üzerinden indirebilirsin. Senden para isteyen başka siteler aracı ya da dolandırıcı olabilir.
• 16 yaşından küçükler, 65 yaşından büyükler ve Kazakistanda oturum izni olanlar muaf.

Para bozdurma

• Kazakistanın parası tenge. Yanına dolar ya da euro götür, en kolay bozdurulanlar bunlar.
• Paraların temiz, yırtıksız ve katlanmamış olsun. Eski ve yıpranmış banknotları ya almıyorlar ya da daha düşük kurdan alıyorlar.
• Döviz bürosu her yerde var ve komisyon almıyorlar. Ama aynı sokaktaki iki büro arasında bile kur farkı olabiliyor. İki üç yere bakmadan bozdurma, bankanın kuruna da göz at.
• Havalimanında sadece taksi parası kadar bozdur, oradaki kur şehirden kötü.
• Bozdururken pasaport isteyebiliyorlar, yanında olsun.

Kart ve ATM

• Halyk Bank ve Kaspi Bank ATMlerinde yabancı karttan genelde ek ücret alınmıyor. Ama Türkiyedeki bankan kendi yurt dışı ücretini ayrıca kesiyor. Gitmeden bankana yurt dışında para çekme ve kartla ödeme ücretini sor.
• ATM ekranında çekim ücreti çıkarsa işlemi iptal et, başka bankanın ATMsini dene.
• Kartla öderken ya da para çekerken TL mi tenge mi diye sorarsa her zaman tenge seç. TL seçersen arada daha kötü bir kur uygulanıyor.
• Şehirlerde market, kafe ve otellerin çoğunda kart geçiyor. Pazarlarda, sokak yemeklerinde, minibüslerde ve küçük yerlerde nakit lazım.
• Kazakların en çok kullandığı ödeme yolu Kaspi QR. Ama turist olarak hemen kullanamıyorsun, yerel banka hesabı gerekiyor. Sen kart ve nakitle devam et.

SIM kart ve internet

• Operatörler Beeline, Kcell ve Tele2. Kapsama alanı en geniş olan Beeline, en ucuzu Tele2.
• Hattı alırken pasaportunun aslı lazım, fotokopi kabul etmiyorlar. Havalimanında satılan hatlar mağazadakilerden biraz daha pahalı.
• Telefonun yabancı olduğu için kayıt gerekebiliyor, kaydedilmeyen telefonda hat 30 gün sonra kapanabiliyor. Hattı alırken mağazada yardım iste.

Taksi ve harita

• Taksi için Yandex Go kullanılıyor.
• Harita için 2GIS çok iyi, otobüs hatlarını ve dükkanları da gösteriyor. Gitmeden indir.

Dil

Kazakça ve Rusça konuşuluyor. Biraz Rusça bilirsen işin çok kolaylaşır, Kazakçadaki bazı kelimeleri de Türkçeden tahmin edebiliyorsun.

Türkistana ulaşım

• Şehrin kendi havalimanı var, Hazret Sultan Uluslararası Havalimanı. Şehir merkezine yaklaşık 16 km uzaklıkta. Uçuşlar değişebildiği için bilet bakarken kontrol et.
• Türkistandan Kentaua otobüs ya da taksiyle yaklaşık 40 dakikada gidiliyor.

Görülecek yer

Hoca Ahmet Yesevi Türbesi. 2003ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesinde. Türkistana gidip görmeden dönme.